एक कलाप्रवासी म्हणून मला एक प्रश्न कायम सतावतो शाळांमधून अजिंठा, वेरूळ, खजुराहो यावर लेक्चर्स का नव्हती ? आपल्या संस्कृतीची अशी अर्धवट ओळख आपल्याला का दिली गेली ? मानवी शरीर हे जीवशास्त्राच्या पलीकडेपण सौंदर्य आणि प्रमाणबद्धतेचे एक अद्भुत उदाहरण आहे हे आपल्याला कलेच्या माध्यमातून का शिकवले गेले नाही ? कालिदासाचे काव्य वाचवले नाही. कामसूत्र हे केवळ ‘त्या’ गोष्टीचे पुस्तक आहे असा समज मनावर ठेवला गेला.

"Even as she lifts the water-pot to her head, her waist bends like a vine in the wind. O traveller, why do you hurry? Stay a little. The road can wait." -Gatha Saptashati She is not the nayika of perfumed chambers. She is closer to the poetry of a couplet immediate, unadorned and devastating.Someone who doesn't mind disappearing into the ripple of water or rising on wind like a bird's feather has already made her peace with impermanence.

अनादी काळापासून या धरणीवरती वारा आपल्या मस्तीत वाहतोय. कधी तुफान तर कधी वावटळ कधी सोसाट्याने तर कधी गुंजारव करीत. तुम्ही कधी त्याला बदलू शकता का किंवा तसा प्रयत्न केला का ? तुम्ही कधी त्याला दोष दिला तर कधी त्याच्या शीतलतेने प्रेमात पडले पण तो मात्र तसाच वाहतोय. समुद्राच्या लाटांना हाकारीत, गवताळ कुरणावरून लहान मुलासारखा नक्षी बनवीत तर रानावनात जोरजोरात शिट्ट्या मारीत. फारतर आपण पवनचक्कीने त्याची ऊर्जा स्वतःसाठी वापरू शकतो किंवा बासरीतून सुंदर संगीत निर्माण करू शकतो. परंतु त्

पावसाळ्याचा अवखळपणा जाऊन वातावरणातील रुजलेली थंडी. हालचाली गोठविणारी निळीशार पहाट आणि नदीवरती पोहणारी धुक्याची अजून एक नदी. सूर्याच्या पहिल्या किरणासोबतच वितळत वातावरणाशी एकरूप होत आसमंत पवित्र करणारे जल त्या मंदिराला साक्षात स्वर्गरूप प्रदान करते. काळ्या पाषाणाला जिवंत करणारे ते हात पंचतत्वात विलीन झाले तरी रोज सूर्यकिरणांच्या रूपात पुन्हापुन्हा त्याच्या सर्वांगाशी खेळत त्याला जल स्नानसोबत सूर्य स्नान देखील घडवितात. आणि एके दिवशी अचानक हेमंत ( हिवाळा ) संपून शिशिरात संक्रमण

वेरूळ येथील कैलास मंदिर पाहिल्यावर मनात पहिला प्रश्न येतो कि त्याकाळातील लोक कसे असतील. कलेसाठी आयुष्य समर्पित करणारे लोक कसे असतील ?...